موسیقی ایرانی گنجینهای غنی از سازهای سنتی است که هرکدام صدایی منحصربهفرد و جایگاهی خاص دارند. برخی از این سازها با صدای دلنشین خود لقب خوشصداترین ساز ایرانی را گرفتهاند، برخی دیگر سالهاست در دل موسیقیدوستان به عنوان معروفترین ساز ایرانی شناخته میشوند و گروهی نیز به دلیل دشواری در یادگیری در فهرست سختترین سازهای ایرانی قرار دارند.
🎻 تار – معروفترین و یکی از خوشصداترین سازهای ایرانی
نوع: زهی-مضرابی
تار با بدنهای دو کاسهای و صدایی گرم و پرطنین، از پرکاربردترین سازها در موسیقی دستگاهی ایران است. بسیاری تار را معروفترین ساز ایرانی میدانند. استادانی مانند محمدرضا لطفی و حسین علیزاده آن را به اوج رساندهاند.
🪕 سهتار – سازی عرفانی با نوایی نرم و دلنواز
نوع: زهی-مضرابی
سهتار، با چهار سیم ظریف و صدایی بسیار لطیف، از نظر بسیاری نوازندگان و شنوندگان، خوشصداترین ساز ایرانی است. این ساز برای بداههنوازی، مراقبه و موسیقی عرفانی بینظیر است.
🥁 تمبک – ساز کوبهای اصیل و پیچیده
نوع: کوبهای
تمبک، ساز ضربی اصلی موسیقی سنتی ایران، با تکنیکهای فراوان دست و انگشتان شناخته میشود. علیرغم ظاهر ساده، تسلط بر آن بسیار دشوار است و در فهرست سختترین سازهای ایرانی قرار میگیرد.
نی – سازی ساده با نغمهای عمیق
نوع: بادی
نی با ساختاری ساده، اما تولید صدایی بسیار عارفانه، از چالشبرانگیزترین سازهاست. نوازندگی صحیح نی نیازمند نفسگیری، گوش دقیق و سالها تمرین است. بسیاری آن را هم از نظر صدا و هم از نظر دشواری، جزو خاصترین سازهای ایرانی میدانند.
سنتور – صدای آسمانی در قالب چوب و سیم
نوع: زهی-ضربهای
سنتور با بیش از ۷۰ سیم، صدایی شفاف و زلال دارد. بهویژه در قطعات کلاسیک ایرانی جایگاه ویژهای دارد. هماهنگی دقیق چکشها و نتها یادگیری آن را در رده سختترین سازهای ایرانی قرار میدهد.
کمانچه – نوای حزن و لطافت
نوع: زهی-آرشهای
کمانچه با آرشهای که به صورت عمودی نواخته میشود، توانایی بیان احساسات عمیق را دارد. صدای آن میان تار و ویولن است و از جنوب ایران تا آذربایجان و کردستان کاربرد دارد. تکنیک نواختن آن به مهارت بالایی نیاز دارد.
نتیجهگیری
اگر به دنبال خوشصداترین ساز ایرانی هستید، سهتار و سنتور انتخابهای محبوبیاند. در میان معروفترین سازهای ایرانی، تار و نی در صدر قرار دارند. برای کسانی که به چالش علاقه دارند، سختترین سازهای ایرانی مانند نی، سنتور و تمبک تجربهای شگفتانگیز اما پیچیده فراهم میکنند.
