کنسرتهای موسیقی در ایران، پیش از انقلاب، صحنهای برای حضور بزرگترین ستارگان جهان بود. بسیاری از خوانندگان مشهور بینالمللی به ایران سفر کردند و برای هزاران نفر اجرا کردند. این مقاله نگاهی به تاریخچه حضور خواننده های خارجی که در ایران کنسرت داشتند دارد؛ از دهههای طلایی موسیقی تا تحولات بعد از انقلاب.
مروری بر تاریخ کنسرت خوانندگان خارجی در ایران
در دهههای پیش از انقلاب، ایران به یکی از مقاصد مهم هنرمندان غربی تبدیل شد. سالنهای بزرگی مثل تالار رودکی (وحدت امروزی) و استادیومهای ورزشی تهران میزبان نامهای درخشانی در موسیقی جهان بودند. حضور این هنرمندان نشان میداد که ایران در آن دوران بخشی فعال از صحنهی بینالمللی هنر و موسیقی است.
دهه 50 و 60 میلادی: ستارگان بزرگی که به ایران آمدند
در دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی (دهه ۳۰ و ۴۰ خورشیدی)، ایران شاهد حضور چهرههای سرشناس موسیقی جهان بود. فرانک سیناترا، اسطورهی موسیقی جز و پاپ آمریکا، یکی از مهمترین چهرههایی بود که در تهران به روی صحنه رفت. همچنین خوانندگانی چون پل آنکا و گروههای بینالمللی دیگر نیز به ایران آمدند و تجربهای متفاوت برای علاقهمندان موسیقی رقم زدند.
این کنسرتها نه تنها جنبه سرگرمی داشتند، بلکه باعث آشنایی نسل جوان ایرانی با فرهنگ و موسیقی غرب نیز میشدند.
دهه 70 میلادی: اوج برگزاری کنسرتهای بینالمللی در ایران
دهه ۷۰ میلادی (دهه ۵۰ خورشیدی) را میتوان دوران اوج کنسرت خارجی در ایران دانست. ستارگان بزرگی همچون بنی گوودمن، الویس کاستلو و گروههای پاپ اروپایی در تهران و شهرهای بزرگ ایران اجرا کردند. استقبال گسترده مردم، سالنهای پرجمعیت و پوشش رسانهای، این رویدادها را به بخشی از تاریخ فرهنگی ایران تبدیل کرد.
در همین دوران، بسیاری از جوانان ایرانی تحت تأثیر موسیقی غرب قرار گرفتند و همین موضوع بر شکلگیری سبکهای تلفیقی در موسیقی داخلی نیز اثر گذاشت.
کریس دی برگ: آخرین خواننده خارجی در ایران قبل از انقلاب
یکی از مشهورترین اجراها در سالهای پایانی قبل از انقلاب، کنسرت کریس دی برگ بود. او در سال ۱۹۷۸ به ایران آمد و برای هزاران نفر اجرا کرد. این کنسرت به عنوان آخرین اجرای رسمی یک خواننده خارجی در ایران قبل از انقلاب در تاریخ ثبت شده است.
کریس دی برگ بعدها بارها در مصاحبههای خود به تجربهاش در ایران اشاره کرد و آن را یکی از خاطرات بهیادماندنی دوران هنریاش دانست.
بعد از انقلاب: آیا کنسرت خوانندگان خارجی در ایران برگزار شده است؟
پس از انقلاب ۱۳۵۷، برگزاری کنسرتهای خوانندگان خارجی در ایران متوقف شد. قوانین جدید فرهنگی و اجتماعی، حضور هنرمندان خارجی در ایران را محدود کرد. با این حال، برخی تلاشها برای دعوت از هنرمندان بینالمللی انجام شد که میتوان به کنسرت لئو روخاس و شیلر اشاره کرد.
با وجود این، موسیقی خارجی همچنان در میان مردم ایران شنیده میشود و بسیاری از علاقهمندان، آثار هنرمندان بینالمللی را دنبال میکنند. این موضوع نشان میدهد که گرچه سابقه کنسرت خارجی در ایران متوقف شده، اما علاقه به موسیقی جهانی همچنان زنده است.
سوالات متداول
چرا دیگر خوانندگان خارجی در ایران کنسرت نمیگذارند؟
بعد از انقلاب ۱۳۵۷ قوانین فرهنگی و محدودیتهای موسیقایی تغییر کرد و برگزاری کنسرت برای خوانندگان خارجی عملاً متوقف شد. همچنین مسائل مربوط به مجوز، سیاستهای فرهنگی و موانع بینالمللی باعث شده است که تاکنون کنسرت رسمی خوانندههای خارجی در ایران برگزار نشود.
کدام خواننده خارجی محبوب در ایران است؟
در میان خوانندگان خارجی، نامهایی مثل فرانک سیناترا، کریس دی برگ، مدونا، مایکل جکسون و سلین دیون طرفداران زیادی در ایران داشتهاند. البته به دلیل دسترسی محدود به کنسرت زنده، محبوبیت این خوانندگان بیشتر از طریق آلبومها، اینترنت شکل گرفته است.
کدام خواننده ایرانی در خارج از کشور کنسرت دارد؟
بسیاری از خوانندگان ایرانی در خارج از کشور به روی صحنه میروند. از جمله ابی، داریوش، گوگوش، اندی، شادمهر عقیلی و یاس که در شهرهایی مثل لسآنجلس، لندن، دبی، تورنتو و استانبول کنسرتهای بزرگی برگزار کردهاند.

